Tiểu đường thai kỳ là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến nhưng dễ bị bỏ qua trong quá trình mang thai. Theo thống kê của Theo Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế, tại Việt Nam, bệnh lý này xảy ra ở 21% phụ nữ có thai. Tiểu đường thai kỳ thường xảy ra vào giai đoạn 3 tháng giữa và 3 tháng cuối của thai kỳ. Tuy nhiên, nhiều mẹ bầu vẫn còn mơ hồ và đặt ra câu hỏi: Tiểu đường thai kỳ có nguy hiểm không? Liệu bệnh có ảnh hưởng gì đến sức khỏe của mẹ và em bé?
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu rõ hơn về tiểu đường thai kỳ, các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra, cũng như cách kiểm soát hiệu quả để giúp mẹ và bé luôn khỏe mạnh.
Tiểu đường thai kỳ (Gestational Diabetes Mellitus – GDM) là tình trạng rối loạn dung nạp glucose, làm lượng đường trong máu của mẹ bầu tăng cao hơn bình thường trong thời gian mang thai. Nguyên nhân chủ yếu là do sự thay đổi nội tiết tố khi mang thai khiến cơ thể đề kháng insulin, hoặc thiếu insulin – hormone giúp đưa glucose từ máu vào tế bào để chuyển hóa thành năng lượng.
Điều đáng lo ngại là tiểu đường thai kỳ thường không có triệu chứng rõ ràng. Nhiều mẹ không cảm thấy gì bất thường cho đến khi được tầm soát trong các lần khám thai định kỳ. Vì vậy, việc xét nghiệm đường huyết trong thai kỳ là cực kỳ quan trọng để phát hiện sớm và xử lý kịp thời.
Câu trả lời là: CÓ, nếu không được theo dõi và điều trị đúng cách. Tiểu đường thai kỳ có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi trong suốt thai kỳ, lúc sinh và cả sau sinh.
Tiền sản giật là tình trạng huyết áp cao làm tổn thương các bộ phận trong cơ thể, gây nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi. Mẹ có thể gặp các triệu chứng như:
Nếu không được xử lý kịp thời, tiền sản giật có thể tiến triển thành sản giật (co giật) – một cấp cứu sản khoa đe dọa tính mạng.
Đường huyết cao có thể làm thai nhi phát triển quá lớn (trên 4kg), gây khó khăn nếu sinh thường. Nhiều trường hợp mẹ bầu được chỉ định sinh mổ để tránh các rủi ro như kẹt vai, chấn thương khi sinh.
Tiểu đường thai kỳ làm tăng lượng nước tiểu của thai nhi, gây hiện tượng đa ối. Đa ối làm tăng nguy cơ sinh non, vỡ ối sớm và suy thai.
Mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ có nguy cơ chuyển thành tiểu đường type 2 trong vòng 5–10 năm sau sinh nếu không thay đổi lối sống.
Môi trường đường huyết cao tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, khiến mẹ dễ bị viêm âm đạo, nhiễm nấm hoặc nhiễm trùng tiểu nhiều lần.
Khi mẹ có đường huyết cao, lượng đường này sẽ truyền qua nhau thai đến thai nhi, khiến tuyến tụy của bé sản xuất nhiều insulin. Kết quả là thai nhi phát triển lớn bất thường (trên 4kg), làm tăng nguy cơ sinh khó, gãy xương đòn, chấn thương khi sinh, hoặc phải sinh mổ.
Sau khi chào đời, lượng đường từ mẹ truyền qua bị cắt đột ngột, trong khi tuyến tụy của trẻ vẫn sản xuất nhiều insulin gây hạ đường huyết. Nếu không được xử lý kịp thời, có thể gây co giật, tổn thương não ở trẻ sơ sinh.
Do gan của trẻ chưa phát triển hoàn chỉnh, kết hợp với tình trạng hồng cầu bị phá hủy nhiều hơn bình thường, khiến bilirubin tăng cao dẫn đến vàng da kéo dài.
Mặc dù đã đủ tháng, trẻ sinh ra từ mẹ bị tiểu đường thai kỳ vẫn có nguy cơ bị suy hô hấp do phổi phát triển chậm.
Trẻ sinh ra từ mẹ bị tiểu đường thai kỳ có khả năng mắc béo phì và tiểu đường type 2 cao hơn trong tương lai.
Trong những trường hợp nặng, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, đường huyết tăng cao có thể làm thai chết lưu hoặc tử vong ngay sau sinh.
Tóm lại: Ảnh hưởng tiểu đường thai kỳ đến mẹ và bé là hoàn toàn có thể xảy ra nếu không được kiểm soát tốt.
Tiểu đường thai kỳ có thể được kiểm soát hiệu quả nếu mẹ bầu phát hiện sớm và tuân thủ điều trị. Dưới đây là những điều mẹ cần làm:
Nếu chế độ ăn và tập luyện không kiểm soát được đường huyết, bác sĩ có thể chỉ định tiêm insulin – an toàn cho cả mẹ và thai nhi.
Không được tự ý dùng thuốc hoặc sản phẩm thảo dược khi chưa có chỉ định từ chuyên gia y tế.
Tóm lại, tiểu đường thai kỳ nguy hiểm nếu không được theo dõi và kiểm soát đúng cách, tiểu đường thai kỳ có gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và bé. Tuy nhiên, tiểu đường thai kỳ không phải là dấu chấm hết cho một thai kỳ khỏe mạnh, mẹ bầu cần hiểu rõ các biến chứng tiểu đường thai kỳ và chủ động phòng ngừa. Việc kiểm soát tốt đường huyết sẽ giúp hạn chế ảnh hưởng tiểu đường thai kỳ đến mẹ và bé, đảm bảo cả hai đều an toàn, khỏe mạnh trong suốt thai kỳ và sau sinh.
Mẹ bầu được chẩn đoán tiểu đường thai kỳ hãy nhớ duy trì theo dõi đường huyết và huyết áp thường xuyên, kết hợp chế độ ăn uống và vận động khoa học như bác sĩ hướng dẫn.
Việc có bác sĩ sản khoa đồng hành từ xa trong suốt thai kỳ sẽ giúp mẹ bầu yên tâm hơn: bác sĩ sẽ xem xét kết quả đo, tư vấn kịp thời khi có dấu hiệu bất thường và hỗ trợ mẹ xử lý các tình huống phát sinh một cách an toàn.
Thêm vào giỏ hàng thành công