Tụt huyết áp đột ngột là tình huống có thể xảy ra với bất kỳ ai, đặc biệt là người lớn tuổi, người có bệnh tim mạch hoặc phụ nữ mang thai. Một cơn tụt huyết áp không được xử lý đúng cách có thể dẫn đến ngất xỉu, té ngã, thậm chí tổn thương não do thiếu oxy.
Rất nhiều gia đình lúng túng khi người thân đột ngột chóng mặt, hoa mắt, tay chân lạnh toát. Việc thiếu kiến thức sơ cứu đúng chuẩn có thể khiến tình trạng bệnh nhân trở nên nghiêm trọng hơn.
Tụt huyết áp (hạ huyết áp) là tình trạng chỉ số huyết áp giảm đột ngột xuống mức thấp hơn bình thường, dẫn đến tình trạng huyết áp thấp. Ở người trưởng thành khỏe mạnh, huyết áp trung bình dao động quanh mức 120/80 mmHg.
Chỉ số huyết áp được xem là thấp khi huyết áp tâm thu dưới 90mmHg hoặc huyết áp tâm trương dưới 60 mmHg. Đây cũng là ngưỡng được nhiều cơ sở y tế trong nước sử dụng làm căn cứ chẩn đoán.
Mức độ nguy hiểm của tụt huyết áp đột ngột phụ thuộc vào việc huyết áp giảm sâu đến đâu và tốc độ giảm nhanh hay chậm.
|
Chỉ số huyết áp |
Mức độ |
Ảnh hưởng đến cơ thể |
|
90/60 mmHg |
Ngưỡng cảnh báo |
Bắt đầu có dấu hiệu mệt, hoa mắt nhẹ |
|
Dưới 90/60 mmHg |
Huyết áp thấp |
Chóng mặt, mệt mỏi, giảm tập trung |
|
Dưới 70/40 mmHg |
Nguy hiểm |
Giảm máu lên não, có thể ngất xỉu |
|
Dưới 60/30 mmHg |
Rất nguy hiểm |
Nguy cơ sốc, tổn thương đa cơ quan |
Huyết áp thấp kéo dài không phải lúc nào cũng gây triệu chứng. Tuy nhiên, khi huyết áp tụt đột ngột, não và tim không kịp thích nghi. Đây chính là lý do tình trạng này cần được sơ cứu ngay lập tức thay vì chờ theo dõi thêm.
Nhận diện sớm triệu chứng tụt huyết áp giúp bạn can thiệp kịp thời trước khi bệnh nhân ngất xỉu. Dưới đây là những dấu hiệu phổ biến nhất:
Trong các dấu hiệu trên, chóng mặt kèm buồn nôn thường xuất hiện đầu tiên và dễ bị bỏ qua nhất. Nhiều người nhầm lẫn triệu chứng này với say nắng hoặc hạ đường huyết.
Nếu người bệnh có tiền sử huyết áp thấp hoặc bệnh tim mạch, bạn nên đo huyết áp ngay khi thấy dấu hiệu này. Việc chủ động theo dõi huyết áp thấp bằng thiết bị tại nhà giúp phát hiện sớm và tránh nhầm lẫn với các bệnh lý khác.
Nguyên nhân tụt huyết áp rất đa dạng, từ sinh lý bình thường đến bệnh lý cần điều trị. Theo Mayo Clinic (Hệ thống y tế học thuật phi lợi nhuận của Mỹ) , một số nhóm nguyên nhân chính bao gồm:
Phụ nữ mang thai cũng dễ gặp tình trạng này do thay đổi tuần hoàn máu trong thai kỳ. Đây thường là hiện tượng sinh lý bình thường nhưng vẫn cần theo dõi cẩn thận.
Khi phát hiện người thân có dấu hiệu tụt huyết áp đột ngột, bạn cần bình tĩnh và thực hiện đúng trình tự sau. Đây là quy trình được tổng hợp dựa trên khuyến nghị xử trí hạ huyết áp tại nhà.
Bước 1 - Đặt bệnh nhân nằm xuống ngay lập tức. Nên nằm ở nơi thoáng khí, tránh chỗ đông người hoặc không gian bí. Nới lỏng quần áo, thắt lưng, cà vạt để máu lưu thông dễ dàng hơn.
Bước 2 - Nâng cao hai chân lên khoảng 20-30 cm. Có thể dùng gối hoặc vật kê chắc chắn. Tư thế này giúp máu dồn về tim và não nhanh hơn.
Bước 3 - Cho uống nước hoặc đồ uống tăng huyết áp tạm thời. Nước lọc, nước có pha chút muối đường, hoặc trà gừng ấm đều phù hợp. Tuyệt đối không ép uống nếu bệnh nhân chưa tỉnh táo hoàn toàn để tránh sặc.
Bước 4 - Theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn. Dùng máy đo huyết áp tại nhà để kiểm tra chỉ số mỗi 5-10 phút. Quan sát nhịp thở, sắc mặt và mức độ tỉnh táo của người bệnh.
Bước 5 - Đưa đến cơ sở y tế nếu không cải thiện. Nếu sau 10-15 phút bệnh nhân vẫn chóng mặt nặng, lú lẫn hoặc mất ý thức, cần gọi cấp cứu ngay. Không tự ý cho uống thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
|
Nên làm |
Không nên làm |
|
Đặt nằm, kê chân cao |
Cho đứng dậy hoặc đi lại ngay |
|
Giữ ấm cơ thể |
Để nơi quá nóng hoặc quá lạnh |
|
Cho uống từng ngụm nhỏ nước ấm |
Ép uống nhiều nước một lúc khi chưa tỉnh |
|
Theo dõi huyết áp định kỳ |
Tự ý dùng thuốc không rõ nguồn gốc |
|
Gọi cấp cứu khi có dấu hiệu nặng |
Chủ quan chờ đợi quá lâu không xử lý |
Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ ổn định huyết áp. Dưới đây là gợi ý về cách làm tăng huyết áp tạm thời bằng thực phẩm an toàn tại nhà.
|
Nhóm thực phẩm |
Gợi ý cụ thể |
Cơ chế hỗ trợ |
|
Đồ uống |
Nước muối loãng, trà gừng, cà phê nhạt |
Tăng thể tích tuần hoàn, kích thích tim |
|
Thực phẩm mặn |
Súp, nước dùng có muối |
Giữ nước, tăng natri trong máu |
|
Trái cây |
Nho khô, chuối |
Bổ sung năng lượng nhanh |
|
Đạm dễ tiêu |
Trứng, sữa ấm |
Ổn định đường huyết đi kèm |
Lưu ý rằng việc tăng lượng muối chỉ nên áp dụng trong tình huống cấp thời. Người có bệnh tim mạch hoặc thận cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi điều chỉnh chế độ ăn dài hạn.
Không phải mọi trường hợp tụt huyết áp đều có thể xử lý tại nhà. Bạn cần đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:
Đây là những dấu hiệu suy tuần hoàn cấp, có thể đe dọa tính mạng nếu chậm trễ. Đừng chần chừ gọi cấp cứu trong các tình huống này.
Phòng bệnh luôn tốt hơn xử lý khi sự việc đã xảy ra. Việc trang bị máy đo huyết áp tại nhà giúp gia đình bạn chủ động phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.
Máy đo huyết áp Fora Diamond Cuff BP (Fora P80) sử dụng công nghệ đo trung bình 3 lần (AVG), giúp giảm sai số so với đo một lần đơn thuần. Thiết bị còn tích hợp cảnh báo nhịp tim bất thường (IRB), hỗ trợ phát hiện sớm nguy cơ tim mạch đi kèm.
Kết hợp máy đo với ứng dụng YSalus, bạn có thể lưu trữ lịch sử đo, theo dõi xu hướng huyết áp theo thời gian và chia sẻ dữ liệu trực tiếp với bác sĩ. Đây là giải pháp phù hợp cho người cao tuổi, người có bệnh nền tim mạch hoặc phụ nữ mang thai cần theo dõi sát sao.
Nếu gia đình bạn có người thường xuyên bị tụt huyết áp, đừng đợi đến khi triệu chứng xuất hiện mới xử lý. Chủ động theo dõi huyết áp thấp mỗi ngày chính là cách bảo vệ sức khỏe hiệu quả và tiết kiệm nhất.
Đừng để tụt huyết áp trở thành nỗi lo thường trực trong gia đình bạn. Hãy tham khảo thêm combo thiết bị bảo vệ tim mạch tại YSalus hoặc tìm hiểu các dịch vụ theo dõi sức khỏe chủ động để được tư vấn giải pháp phù hợp nhất với tình trạng của người thân.
Thông tin liên hệ YTech Vietnam:
Nguồn tham khảo:
Biên soạn bởi: Ban biên tập YSalus
Cập nhật lần cuối: 23
Thêm vào giỏ hàng thành công
0
