Bệnh gout là một dạng viêm khớp do nồng độ axit uric trong máu cao gây ra. Nồng độ axit uric cao có thể hình thành các tinh thể sắc nhọn và tích tụ trong khớp, gây đau và sưng đột ngột. Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát bệnh gout và ngăn ngừa các đợt bùng phát. Nó cũng giúp bảo vệ thận, cơ quan lọc axit uric khỏi máu. Hiểu rõ bệnh gout kiêng ăn gì và nên ăn gì là bước quan trọng giúp giảm axit uric máu và hạn chế các cơn đau gout tái phát.
Purin là chất tự nhiên có trong mọi tế bào của cơ thể và nhiều loại thực phẩm. Chúng giúp xây dựng DNA và hỗ trợ sản sinh năng lượng. Khi cơ thể phân giải purin, nó tạo ra axit uric như một sản phẩm phụ.
Thông thường, axit uric hòa tan trong máu, đi qua thận và được thải ra ngoài qua nước tiểu. Nếu cơ thể sản sinh quá nhiều axit uric, hoặc thận không thể loại bỏ nó, axit uric có thể tích tụ trong máu. Nồng độ axit uric cao kéo dài không chỉ gây gout mà còn làm tăng nguy cơ sỏi thận và suy giảm chức năng thận.
Nếu nồng độ axit uric duy trì ở mức quá cao trong thời gian dài, việc này sẽ làm hình thành các tinh thể sắc nhọn bao quanh khớp. Đó là nguyên nhân gây ra bệnh gout, một dạng viêm khớp phổ biến.
Các triệu chứng của cơn gout cấp đột ngột bao gồm:
Sự tích tụ axit uric cũng có thể dẫn đến sỏi thận hoặc làm trầm trọng thêm các vấn đề về thận. Trên thực tế, bệnh gout và bệnh thận có mối liên hệ chặt chẽ, cứ 10 người bị gout thì có 4 người mắc bệnh thận.
Theo Đài truyền hình Việt Nam VTV đưa tin, ở Việt Nam, khoảng 35% người dân bị bệnh gout. Người bệnh gout cần hạn chế thực phẩm giàu purin vì đây là nguyên nhân làm tăng axit uric và kích hoạt cơn gout cấp.
Những thực phẩm này có thể gây ra các đợt bùng phát bệnh gout hoặc làm tăng nồng độ axit uric.
Thịt bò, thịt lợn, thịt cừu và nội tạng động vật như gan, thận và tụy có hàm lượng purin rất cao. Ăn nhiều những thực phẩm này có thể làm tăng nồng độ axit uric và tăng nguy cơ mắc bệnh gout.
Mặc dù cá có thể là một thực phẩm lành mạnh, nhưng với người bệnh gout tốt nhất nên hạn chế ăn cá. Nên hạn chế các loại hải sản giàu purin như cá cơm, cá mòi, sò điệp, động vật có vỏ; khẩu phần cá nên điều chỉnh theo tình trạng bệnh và tư vấn bác sĩ.
Các loại đồ uống như nước ngọt có ga, trà sữa, trà đường, nước tăng lực và nước ép trái cây có đường đều chứa nhiều fructose. Fructose là một loại đường làm tăng sản sinh axit uric trong gan.
Những loại đồ uống ít giá trị dinh dưỡng nhưng giàu calo có thể góp phần gây béo phì, một yếu tố nguy cơ khác của bệnh gout.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng rượu, đặc biệt là bia, là tác nhân gây ra các cơn gout. Rượu làm gián đoạn khả năng đào thải axit uric của cơ thể, và bia chứa purin có thể làm tăng nồng độ axit uric.
Thực phẩm chế biến sẵn thường nhiều muối, đường và chất béo không lành mạnh, có thể làm xấu thêm các yếu tố nguy cơ như thừa cân, tăng huyết áp hoặc bệnh thận. Mặc dù thực phẩm chế biến sẵn có thể không trực tiếp gây tích tụ axit uric, nhưng chúng có thể làm trầm trọng thêm các vấn đề sức khỏe khác góp phần gây ra các vấn đề về thận hoặc bệnh gout.
Chế độ dinh dưỡng khoa học có thể giúp giảm viêm, hỗ trợ đào thải axit uric và kiểm soát bệnh gout hiệu quả hơn.
Những thực phẩm này giúp giảm axit uric và giảm viêm.
Uống hoặc ăn nhiều sản phẩm từ sữa ít béo và sữa chua có thể giúp giảm nồng độ axit uric, từ đó giảm các cơn gout cấp.
Sản phẩm từ sữa cũng chứa một số axit amin có thể hỗ trợ khả năng xử lý và loại bỏ axit uric của cơ thể. Vì sữa giàu các axit amin này, nó có thể đóng vai trò hữu ích trong việc kiểm soát bệnh gout.
Ăn nhiều trái cây, đặc biệt là anh đào, các loại quả mọng và trái cây họ cam quýt, có thể giúp giảm nguy cơ bùng phát bệnh gout. Các loại quả này có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa có thể làm giảm nồng độ axit uric và ngăn ngừa các đợt bùng phát.
Một nghiên cứu năm 2025 trên tạp chí Arthritis Care & Research cho thấy việc ăn ít nhất một phần ngũ cốc nguyên hạt, bột yến mạch nấu chín hoặc cám yến mạch làm giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh gout.
Đó là vì ngũ cốc nguyên hạt có hàm lượng purin thấp hơn và giúp điều chỉnh lượng đường trong máu. Việc kiểm soát lượng đường trong máu đặc biệt quan trọng đối với những người mắc bệnh gout và các bệnh như tiểu đường hoặc kháng insulin.
Đậu lăng, các loại đậu, đậu phụ và đậu xanh là những nguồn protein tuyệt vời cho người bị bệnh gout. Chúng giàu chất xơ, chất chống oxy hóa và các hợp chất thực vật có thể giúp giảm viêm và hỗ trợ sức khỏe thận.
Mặc dù những thực phẩm này chứa hàm lượng purin vừa phải, protein thực vật không làm tăng nguy cơ mắc bệnh gout như thịt đỏ và nội tạng.
Uống đủ nước là một trong những cách tốt nhất và dễ nhất để giúp kiểm soát bệnh gout. Nước giúp thận đào thải axit uric dư thừa, làm giảm nguy cơ tích tụ tinh thể trong khớp.
Xây dựng thực đơn cho người bệnh gout giúp duy trì chế độ ăn ít purin và giảm nguy cơ tái phát cơn đau gout.
Dưới đây là thực đơn cho người bệnh gout trong 7 ngày:
Có thể hỗ trợ kiểm soát axit uric và giảm nguy cơ bùng phát cơn gout khi kết hợp điều trị, vận động và theo dõi định kỳ. Bạn có thể cải thiện sức khỏe và thể trạng tổng thể bằng cách bổ sung các thực phẩm giàu chất dinh dưỡng, ít purine. Kế hoạch ăn uống tập trung vào việc kiểm soát bệnh gout, lối sống lành mạnh. Kiên trì thực hiện thay đổi về lối sống, tập luyện, bạn sẽ kiểm soát được bệnh gout.
Bên cạnh việc thay đổi chế độ ăn uống, người bệnh nên kiểm tra axit uric định kỳ để theo dõi nguy cơ tăng axit uric máu.
Đối với người bệnh gout, việc theo dõi nồng độ axit uric thường xuyên giúp đánh giá hiệu quả chế độ ăn uống và hạn chế nguy cơ bùng phát cơn gout cấp. Fora 6 Connect là thiết bị đo đa thông số hỗ trợ kiểm tra axit uric nhanh chóng ngay tại nhà chỉ trong vài bước đơn giản. Ngoài axit uric, máy còn hỗ trợ đo đường huyết, cholesterol và ketone, phù hợp cho người cần theo dõi sức khỏe lâu dài. Thiết bị kết nối ứng dụng điện thoại giúp lưu trữ kết quả đo và theo dõi chỉ số thuận tiện hơn mỗi ngày.
Người bệnh gout nên kiêng tuyệt đối nội tạng động vật, thịt đỏ (bò, trâu, dê), các loại hải sản có vỏ (tôm hùm, sò điệp) và đặc biệt là rượu bia.
Có. Trứng là nguồn protein tuyệt vời và chứa rất ít purin, rất an toàn cho người bệnh gout.
Nước lọc là tốt nhất. Ngoài ra, nước khoáng kiềm và nước ép cherry không đường cũng hỗ trợ đào thải axit uric rất hiệu quả.
Thêm vào giỏ hàng thành công