Gout là một trong số ít bệnh viêm khớp có thể kiểm soát và điều trị hiệu quả. Bệnh hình thành do sự lắng đọng tinh thể axit uric trong khớp khi nồng độ axit uric trong máu tăng cao.
Bệnh gout có thể khởi phát ở khớp ngón chân, cổ chân, đầu gối, ngón tay…
Hiện nay, Bộ Y tế đã có nhiều khuyến nghị trong điều trị gout, tuy nhiên vẫn còn nhiều người bệnh chưa được điều trị đúng cách. Phần lớn nguyên nhân đến từ việc tự ý dùng thuốc hoặc ngưng phác đồ điều trị của bác sĩ. Điều trị gout đúng phác đồ giúp kiểm soát axit uric máu hiệu quả và giảm nguy cơ biến chứng lên khớp và thận.
Nguyên nhân chính xác gây bệnh gout hiện vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, một số yếu tố nguy cơ có liên quan mật thiết, đặc biệt là chế độ ăn nhiều thực phẩm chứa purin. Các thực phẩm giàu purin như nội tạng động vật, thịt đỏ, một số hải sản giàu purin, rượu bia… có thể làm tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.
Chế độ ăn nhiều purin cũng là một trong những nguyên nhân làm tăng axit uric và kích hoạt cơn gout cấp. Khoảng 95% người mắc gout là nam giới và độ tuổi thường gặp là từ 30–60 tuổi.
Việc sử dụng thuốc đúng cách trong giai đoạn gout cấp giúp giảm đau nhanh, kiểm soát tình trạng viêm và hạn chế tổn thương khớp do tinh thể axit uric gây ra.
Colchicin có tác dụng chống viêm, giảm đau trong cơn gout cấp hoặc đợt cấp của gout mạn tính. Thuốc không nên sử dụng với liều cao do có thể gây ra nhiều tác dụng không mong muốn. Colchicin có thể được chỉ định sớm trong cơn gout cấp, nhưng liều dùng cần cá nhân hóa theo tuổi, chức năng thận, thuốc đang dùng và chỉ định bác sĩ.
Colchicin có thể phối hợp với thuốc kháng viêm không steroid nếu không có chống chỉ định nhằm tăng hiệu quả cắt cơn gout. Cần lưu ý giảm liều ở bệnh nhân mắc bệnh thận mạn tính hoặc người lớn tuổi trên 70 tuổi.
Trong trường hợp không sử dụng được colchicin, có thể dự phòng bằng các thuốc kháng viêm không steroid liều thấp.
Có thể sử dụng một trong các thuốc như Indometacin, Naproxen, Ibuprofen, Ketoprofen, Piroxicam, Diclofenac hoặc nhóm thuốc ức chế chọn lọc COX-2 như Meloxicam, Celecoxib, Etoricoxib...
Cần lưu ý các chống chỉ định của nhóm thuốc này như viêm loét dạ dày tá tràng, suy thận… Không tự phối hợp NSAIDs với colchicin/corticoid nếu chưa có chỉ định.
Corticoid đường toàn thân được chỉ định khi các thuốc trên không hiệu quả hoặc có chống chỉ định. Corticoid có thể ảnh hưởng đường huyết, huyết áp, dạ dày và nguy cơ nhiễm trùng; cần dùng đúng chỉ định của bác sĩ.
Đối với corticoid tiêm trực tiếp vào khớp viêm, việc thực hiện phải do bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp đảm nhiệm sau khi đã loại trừ viêm khớp nhiễm khuẩn.
Người bệnh cần theo dõi axit uric thường xuyên trong quá trình điều trị để đánh giá hiệu quả thuốc và điều chỉnh phác đồ phù hợp.
Allopurinol là thuốc thường được sử dụng để kiểm soát axit uric máu. Liều dùng hằng ngày được điều chỉnh dựa trên nồng độ axit uric trong máu. Allopurinol là thuốc hạ acid uric dài hạn, thường được khởi đầu liều thấp và chỉnh liều theo acid uric máu. Việc bắt đầu hoặc tiếp tục thuốc trong cơn gout cấp cần theo chỉ định bác sĩ.
Không nên sử dụng Allopurinol trong cơn gout cấp. Trong đa số trường hợp chỉ nên bắt đầu khi tình trạng viêm khớp đã thuyên giảm, thường sau 1–2 tuần sử dụng colchicin.
Trong quá trình dùng thuốc, cần lưu ý các tác dụng phụ như sốt, buồn nôn, nôn, đau đầu, nổi ban đỏ hoặc dị ứng da… Người bệnh cần được theo dõi sát trong những ngày đầu sử dụng thuốc, kể cả sau 1–2 tuần điều trị.
Một số nhóm thuốc tăng thải acid uric như: Probenecid, Sunfinpyrazol, Benzbriodaron…
Việc chỉ định thuốc cần dựa trên xét nghiệm axit uric niệu. Chống chỉ định trong các trường hợp axit uric niệu trên 600mg/24 giờ, suy thận, sỏi thận, người cao tuổi hoặc gout mạn tính có hạt tophi.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể phối hợp Allopurinol với thuốc tăng đào thải axit uric để tăng hiệu quả điều trị.
Phẫu thuật cắt bỏ hạt tophi được chỉ định khi gout gây biến chứng loét, bội nhiễm hạt tophi hoặc hạt tophi kích thước lớn ảnh hưởng đến vận động hay thẩm mỹ. Khi phẫu thuật, cần phối hợp colchicin nhằm hạn chế nguy cơ khởi phát cơn gout cấp và tiếp tục dùng thuốc hạ axit uric máu.
Kiểm soát axit uric máu lâu dài là mục tiêu quan trọng giúp ngăn ngừa tái phát cơn gout và hạn chế hình thành hạt tophi.
Mục tiêu điều trị là dự phòng tái phát cơn gout và ngăn ngừa lắng đọng urat thông qua kiểm soát tình trạng tăng axit uric máu. Mục tiêu kiểm soát acid uric máu dưới 360 µmol/l (60 mg/l) với gút chưa có hạt tô phi và dưới 320 µmol/l (50 mg/l) khi gút có hạt tô phi. Duy trì lối sống lành mạnh kết hợp theo dõi axit uric định kỳ sẽ giúp hỗ trợ điều trị gout hiệu quả hơn.
Chế độ ăn uống- sinh hoạt
Người bệnh gout không nên tự ý dùng thuốc kéo dài vì có thể gây tác dụng phụ nguy hiểm lên gan, thận và dạ dày.
Mỗi loại thuốc điều trị, dù là thuốc kê đơn hay không kê đơn, đều có thể gây tác dụng phụ. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc mà không có chỉ định của bác sĩ sẽ làm tăng nguy cơ gặp rủi ro.
Hiện nay, người dân có nhiều điều kiện hơn để tiếp cận thông tin và chăm sóc sức khỏe bản thân. Vì vậy, việc hiểu rõ các loại thuốc đang sử dụng là điều rất quan trọng. Nếu đang dùng nhiều loại thuốc khác nhau, bạn cần nắm rõ thông tin của từng loại để hạn chế các nguy cơ tiềm ẩn như tương tác thuốc.
Theo FDA Hoa Kỳ, tương tác thuốc có thể làm giảm hiệu quả điều trị hoặc gây ra tác dụng phụ không mong muốn. Một số trường hợp tương tác thuốc thậm chí có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe. Vì vậy, việc đọc kỹ nhãn thuốc trước khi sử dụng là rất cần thiết. Tương tác thuốc thường được chia thành ba nhóm chính:
Xảy ra khi hai hoặc nhiều loại thuốc phản ứng với nhau, làm tăng nguy cơ xuất hiện tác dụng phụ không mong muốn.
Xảy ra khi thuốc phản ứng với thức ăn hoặc đồ uống. Ví dụ, việc trộn rượu với một số loại thuốc có thể khiến bạn cảm thấy mệt mỏi hoặc làm chậm phản ứng.
Xảy ra khi thuốc làm ảnh hưởng xấu đến bệnh lý sẵn có. Ví dụ, người bị tăng huyết áp có thể gặp phản ứng không mong muốn khi sử dụng thuốc thông mũi.
Nhãn thuốc không kê đơn (OTC) thường chứa thông tin về thành phần, công dụng, cảnh báo và hướng dẫn sử dụng. Đồng thời, nhãn thuốc cũng cung cấp thông tin quan trọng liên quan đến các tương tác thuốc có thể xảy ra. Vì vậy, cần đọc kỹ nhãn thuốc mỗi khi sử dụng.
Nhiều người tìm kiếm cách chữa gout tại nhà nhằm hỗ trợ giảm đau, tuy nhiên cần lựa chọn các phương pháp có cơ sở khoa học.
Một số biện pháp tự nhiên có thể giúp kiểm soát cơn đau do gout gây ra. Tuy nhiên, nếu cơn đau xuất hiện đột ngột hoặc quá dữ dội, người bệnh nên đến bệnh viện trước khi thử bất kỳ biện pháp nào dưới đây.
Magie là khoáng chất thiết yếu đóng nhiều vai trò quan trọng đối với cơ thể. Một nghiên cứu năm 2024 cho thấy những người thiếu hụt magie có nguy cơ mắc gout cao hơn. Nguyên nhân có thể do thiếu magie kéo dài làm gia tăng tình trạng viêm trong cơ thể.
Tuy nhiên, không nên tự ý bổ sung magie nếu chưa có chỉ định của bác sĩ. Không phải tất cả người bệnh gout đều thiếu magie và việc bổ sung quá mức có thể gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
Nhiều nghiên cứu cho thấy gừng có khả năng hỗ trợ giảm đau do gout, chủ yếu khi sử dụng tại chỗ. Trong các nghiên cứu nhỏ công bố vào năm 2020 và 2023, nhiều người bệnh gout cho biết cơn đau giảm đáng kể sau khi đắp gạc gừng.
Để làm gạc gừng, có thể xay nhuyễn gừng, đun sôi rồi ngâm khăn vào hỗn hợp. Sau khi khăn nguội, đắp lên vùng đau trong khoảng 15–30 phút. Tuy nhiên, gừng có thể gây kích ứng da nên cần thử trước trên một vùng da nhỏ.
Giấm táo, nước cốt chanh và nghệ thường được truyền miệng là có khả năng hỗ trợ điều trị gout. Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa có đủ bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả của các phương pháp này. Đặc biệt, chưa có nghiên cứu nào xác nhận giấm táo là phương pháp điều trị gout hiệu quả.
Kết hợp dùng thuốc đúng chỉ định, ăn uống khoa học và theo dõi axit uric tại nhà sẽ giúp người bệnh gout kiểm soát bệnh tốt hơn.
Một số phương pháp điều trị tự nhiên có thể hỗ trợ kiểm soát gout. Tuy nhiên, phần lớn các phương pháp này vẫn còn thiếu bằng chứng khoa học rõ ràng. Người bệnh có thể kết hợp thêm các biện pháp tự nhiên vào kế hoạch điều trị, nhưng không nên thay thế hoàn toàn phương pháp điều trị của bác sĩ.
Ngoài ra, một số thực phẩm chức năng có thể gây tương tác thuốc hoặc tác dụng phụ. Vì vậy, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Nếu cơn đau gout xuất hiện đột ngột, dữ dội hoặc không thể kiểm soát, hãy liên hệ bác sĩ ngay lập tức.
Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị và dùng thuốc đúng chỉ định, người bệnh gout nên kiểm tra axit uric định kỳ để đánh giá hiệu quả điều trị và hạn chế nguy cơ tái phát cơn gout cấp. Fora 6 Connect là thiết bị đo đa thông số hỗ trợ kiểm tra axit uric nhanh chóng ngay tại nhà với thao tác đơn giản. Máy còn tích hợp đo đường huyết, cholesterol và ketone, giúp người dùng chủ động theo dõi sức khỏe toàn diện. Thiết bị kết nối điện thoại thông minh giúp lưu trữ lịch sử kết quả và hỗ trợ quản lý chỉ số thuận tiện hơn mỗi ngày.
Không. Theo phác đồ Bộ Y Tế, bạn không nên tự ý sử dụng thuốc hạ axit uric như Allopurinol trong giai đoạn cơn đau cấp tính đang diễn ra, vì sự thay đổi nồng độ axit uric đột ngột có thể làm cơn đau trầm trọng hơn. Hãy đợi cơn đau ổn định hẳn (thường sau 1-2 tuần) mới bắt đầu dùng theo chỉ định bác sĩ. Trường hợp đã được kê thuốc hạ axit uric từ trước, không tự ý ngưng thuốc mà cần hỏi bác sĩ.
Không. Cần dùng theo đơn vì thuốc có nguy cơ độc tính, tương tác thuốc và cần chỉnh liều ở người suy thận/người cao tuổi.
Có, đặc biệt là nhóm thuốc kháng viêm NSAIDs (như Ibuprofen, Diclofenac) và Corticoid có thể gây kích ứng, viêm loét dạ dày. Bạn nên uống thuốc sau khi ăn no và thông báo cho bác sĩ nếu có tiền sử bệnh dạ dày để được kê đơn thuốc phù hợp.
Thêm vào giỏ hàng thành công
0
