Theo dõi đường huyết tại nhà giúp người bệnh tiểu đường biết glucose đang thay đổi như thế nào sau bữa ăn, vận động, thuốc, stress hoặc khi bị ốm. Đo ketone tại nhà bổ sung một lớp cảnh báo quan trọng, đặc biệt với người có nguy cơ nhiễm toan ceton do đái tháo đường, còn gọi là DKA.
Theo dõi đường huyết tại nhà giúp người bệnh duy trì năng lượng ổn định suốt cả ngày và tránh các biến chứng dài hạn.
Theo dõi đường huyết tại nhà giúp người bệnh hiểu cơ thể phản ứng ra sao trong đời sống thực tế. Xét nghiệm HbA1c tại phòng khám rất quan trọng, nhưng HbA1c là chỉ số trung bình. Nó không cho thấy rõ thời điểm nào trong ngày đường huyết tăng cao, khi nào bị hạ đường huyết hoặc bữa ăn nào làm glucose tăng mạnh.
Khi đo và ghi chép đúng cách, người bệnh có thể trả lời những câu hỏi thiết thực:
Theo American Diabetes Association, mục tiêu đường huyết cần cá nhân hóa. Với nhiều người lớn không mang thai, ngưỡng tham khảo thường là 80-130 mg/dL trước bữa ăn và dưới 180 mg/dL sau khi bắt đầu ăn 1-2 giờ. Tuy nhiên, mục tiêu thực tế có thể khác nhau theo tuổi, bệnh nền, thai kỳ, nguy cơ hạ đường huyết và phác đồ điều trị.
Ngoài đường huyết và ketone, FORA 6 Connect còn có thể đo: hematocrit, hemoglobin, cholesterol toàn phần, axit uric.
Điểm quan trọng là đo xong phải biết dùng dữ liệu. Nếu bạn chỉ đo rời rạc, không ghi thời điểm, bữa ăn, thuốc, vận động hoặc triệu chứng, bác sĩ sẽ khó nhận ra xu hướng. Vì vậy, hãy kết hợp máy đo với nhật ký giấy, file điện thoại hoặc ứng dụng theo dõi sức khỏe YSalus.
Không có một lịch đo duy nhất cho mọi người bệnh. Tần suất nên được cá nhân hóa, đặc biệt với người dùng insulin, người có hạ đường huyết, phụ nữ mang thai hoặc người mới thay đổi thuốc.
| Thời điểm | Mục đích |
|---|---|
| Sáng lúc đói | Đánh giá đường huyết nền sau một đêm |
| Trước bữa ăn | Hữu ích cho người dùng insulin hoặc thuốc có nguy cơ hạ đường huyết |
| Sau ăn 1-2 giờ | Biết bữa ăn ảnh hưởng thế nào đến glucose |
| Trước khi đi ngủ | Giảm nguy cơ bỏ sót bất thường ban đêm |
| Khi có triệu chứng | Kiểm tra khi run tay, vã mồ hôi, chóng mặt, khát nhiều, tiểu nhiều hoặc mệt lả |
| Khi bị ốm | Theo dõi sát hơn vì sốt, nhiễm trùng, nôn ói hoặc ăn kém có thể làm đường huyết thay đổi |
Với người tiểu đường tuýp 2 ổn định, không dùng insulin và không có thuốc dễ gây hạ đường huyết, việc đo quá thường xuyên có thể không cần thiết. NICE NG28 không khuyến nghị tự đo đường huyết mao mạch thường quy cho tất cả người lớn mắc tiểu đường tuýp 2, trừ các trường hợp như đang dùng insulin, có hạ đường huyết, dùng thuốc có nguy cơ hạ đường huyết khi lái xe/vận hành máy móc, hoặc đang mang thai/dự định mang thai.
Cách hiểu đúng là: theo dõi đường huyết tại nhà rất hữu ích, nhưng phải đúng người, đúng thời điểm và đúng mục tiêu. Hãy hỏi bác sĩ: “Tôi nên đo vào thời điểm nào, bao nhiêu lần mỗi ngày hoặc mỗi tuần, và khi nào cần liên hệ phòng khám?”.
Ketone là chất được tạo ra khi cơ thể đốt mỡ để lấy năng lượng. Ở một số người ăn rất ít carbohydrate, ketone có thể tăng ở mức sinh lý. Nhưng ở người tiểu đường, đặc biệt là tiểu đường tuýp 1, thiếu insulin có thể làm ketone tăng nhanh, khiến máu bị axit hóa và dẫn đến nhiễm toan ceton do đái tháo đường.
ADA mô tả DKA là cấp cứu y khoa có thể tiến triển nhanh, thường liên quan đến bệnh cấp tính hoặc bỏ lỡ insulin. Ketone tăng là dấu hiệu cảnh báo sớm, vì vậy người có nguy cơ nên chuẩn bị máy đo ketone máu hoặc que thử ketone nước tiểu còn hạn sử dụng.
Bạn nên hỏi bác sĩ để có “kế hoạch ngày ốm”. Trong thực tế, đo ketone thường được cân nhắc khi:
Hãy đo ketone và liên hệ bác sĩ hoặc cấp cứu theo kế hoạch xử trí nếu có các dấu hiệu sau:
Một số trường hợp DKA có thể xảy ra khi đường huyết không quá cao, thường được nhắc đến ở người dùng thuốc nhóm SGLT2. Vì vậy, nếu có triệu chứng nghi DKA, đừng chỉ nhìn glucose. Ketone, triệu chứng và hướng dẫn của bác sĩ cần được xem cùng nhau.
Bảng dưới đây dùng để tham khảo giáo dục sức khỏe. Ngưỡng hành động cụ thể vẫn cần theo kế hoạch cá nhân của bác sĩ điều trị.
| Chỉ số ketone máu | Ý nghĩa tham khảo | Hành động nên làm |
|---|---|---|
| Dưới 0,6 mmol/L | Thường trong giới hạn bình thường | Tiếp tục theo dõi theo kế hoạch cá nhân |
| 0,6-1,5 mmol/L | Ketone bắt đầu tăng | Uống nước nếu không bị hạn chế dịch, kiểm tra lại sau khoảng 2 giờ, làm theo kế hoạch ngày ốm |
| 1,6-3,0 mmol/L | Nguy cơ DKA tăng | Liên hệ bác sĩ hoặc đội chăm sóc đái tháo đường sớm, đặc biệt nếu có triệu chứng |
| Trên 3,0 mmol/L | Nguy cơ cao, có thể là cấp cứu | Đi cấp cứu hoặc gọi cấp cứu theo hướng dẫn địa phương |
ADA khuyến nghị tìm hỗ trợ y tế khẩn cấp khi ketone máu từ 1,6 mmol/L trở lên. NHS cũng dùng các ngưỡng tương tự để hướng dẫn người bệnh đánh giá nguy cơ DKA. Nếu bạn đang nôn, không uống được nước, đau bụng nhiều, thở nhanh, lơ mơ hoặc chỉ số xấu đi, hãy tìm hỗ trợ y tế ngay thay vì chờ lần đo kế tiếp.
Cả hai phương pháp đều có giá trị, nhưng không giống nhau. Đo ketone máu thường phù hợp hơn khi cần đánh giá nguy cơ DKA vì phản ánh tình trạng hiện tại tốt hơn.
| Tiêu chí | Đo ketone máu đầu ngón tay | Đo ketone nước tiểu |
|---|---|---|
| Chất được đo | Chủ yếu là beta-hydroxybutyrate | Chủ yếu là acetoacetate |
| Tính thời điểm | Phản ánh hiện tại tốt hơn | Có thể trễ vài giờ so với tình trạng thực tế |
| Ảnh hưởng bởi uống nước/mất nước | Ít bị ảnh hưởng hơn | Dễ bị ảnh hưởng bởi độ cô đặc nước tiểu |
| Khi nghi DKA | Phù hợp hơn nếu có thiết bị và que thử | Có thể dùng khi chưa có máy đo ketone máu |
| Tính tiện lợi | Cần máy và que thử riêng | Dễ mua, thao tác đơn giản |
Với người có nguy cơ DKA cao, máy đo ketone máu tại nhà giúp phát hiện thay đổi sớm hơn. Que thử nước tiểu vẫn có ích trong một số tình huống, nhưng người dùng cần hiểu giới hạn của nó.
Thao tác đúng giúp giảm sai số và giúp bác sĩ tin cậy dữ liệu hơn. Bạn có thể áp dụng quy trình sau cho cả đo đường huyết và đo ketone máu đầu ngón tay.
Mẹo nhỏ: nếu tay dính đường từ trái cây, sữa, bánh hoặc đồ uống ngọt, kết quả có thể cao giả. Rửa tay và lau khô là bước rất quan trọng. Nếu kết quả không phù hợp với cảm giác cơ thể, hãy kiểm tra lại bằng que mới và liên hệ nhân viên y tế khi cần.
Nếu cần theo dõi cả glucose và ketone, người bệnh nên ưu tiên máy đo đường huyết và ketone có các tiêu chí sau:
Nếu bạn đang tìm thiết bị theo dõi chuyển hóa tại nhà, máy đo đường huyết và ketone FORA 6 Connect là lựa chọn đáng cân nhắc. FORA 6 Connect hỗ trợ đo đường huyết, B-Ketone, cholesterol toàn phần, acid uric, HCT và HB. Thiết bị cũng có kết nối ứng dụng YSalus để lưu trữ và theo dõi dữ liệu.
Điểm phù hợp của FORA 6 Connect là khả năng theo dõi nhiều chỉ số trên cùng một thiết bị. Với người chăm sóc bệnh nhân lớn tuổi, dữ liệu lưu trữ và đồng bộ ứng dụng giúp việc xem lại xu hướng thuận tiện hơn. Bạn cũng có thể tham khảo thêm hướng dẫn sử dụng FORA 6 Connect, kiến thức tiểu đường tại nhà và tư vấn chọn máy đo phù hợp trước khi mua.
Thiết bị đo tại nhà không thay thế bác sĩ. Kết quả từ máy nên được dùng để ghi nhận xu hướng, phát hiện cảnh báo sớm và trao đổi với nhân viên y tế khi cần.
Theo dõi đường huyết tại nhà và đo ketone tại nhà giúp người bệnh tiểu đường chủ động hơn trong chăm sóc hằng ngày. Đường huyết cho biết cơ thể đang xử lý glucose ra sao; ketone giúp cảnh báo sớm nguy cơ DKA trong những tình huống cần chú ý.
Hãy bắt đầu từ những việc đơn giản: chọn thiết bị phù hợp, học cách đo đúng, ghi nhật ký rõ ràng và chia sẻ dữ liệu trong mỗi lần tái khám. Một con số trên màn hình không tự thay thế điều trị, nhưng có thể giúp bạn phát hiện sớm vấn đề và hành động đúng lúc.
Nhiều kế hoạch chăm sóc khuyến nghị kiểm tra ketone khi đường huyết cao hơn khoảng 240-250 mg/dL, khi đang ốm hoặc khi có triệu chứng nghi DKA. Ngưỡng cụ thể nên theo hướng dẫn của bác sĩ.
Dưới 0,6 mmol/L thường được xem là bình thường. Từ 0,6-1,5 mmol/L là hơi cao và nên kiểm tra lại. Từ 1,6 mmol/L trở lên cần tìm hỗ trợ y tế khẩn cấp theo ADA, nhất là khi có triệu chứng.
Đo ketone máu phản ánh tình trạng hiện tại tốt hơn vì đo beta-hydroxybutyrate trong máu. Que thử nước tiểu dễ dùng nhưng có thể phản ánh tình trạng vài giờ trước và bị ảnh hưởng bởi độ cô đặc nước tiểu.
Không phải mọi người tiểu đường tuýp 2 đều cần đo ketone thường xuyên. Tuy nhiên, người dùng insulin, đang ốm, đường huyết cao kéo dài, dùng thuốc nhóm SGLT2 hoặc có triệu chứng nghi DKA nên hỏi bác sĩ về kế hoạch đo ketone.
Người không mắc đái tháo đường có thể đo ketone để theo dõi ketosis dinh dưỡng. Người mắc đái tháo đường cần thận trọng hơn và nên trao đổi với bác sĩ, đặc biệt nếu đang dùng insulin hoặc thuốc có nguy cơ DKA.
Chỉ nên điều chỉnh insulin nếu bạn đã được bác sĩ hướng dẫn kế hoạch cụ thể. Nếu chưa có kế hoạch, hãy ghi lại kết quả đo và liên hệ bác sĩ khi chỉ số bất thường, nhất là khi ketone tăng hoặc có triệu chứng DKA.
________________________________
Để biết thêm thông tin chi tiết về sản phẩm và ứng dụng YSalus, xin vui lòng liên hệ qua:
Công ty TNHH YTECH
Hotline: 0886 155 390
Email: info@ytech.vn
Địa chỉ: 14 Đường Đ7 Khu Biệt Thự Saigon Pearl, 92 Nguyễn Hữu Cảnh, Phường Thạnh Mỹ Tây, Tp. HCM
Thêm vào giỏ hàng thành công
0
