BỆNH GÚT KIÊNG ĂN GÌ VÀ NÊN ĂN GÌ? CẨM NANG DINH DƯỠNG TOÀN DIỆN GIÚP KIỂM SOÁT AXIT URIC

Bạn được chẩn đoán mắc bệnh gút, bạn đang lo lắng với chế độ ăn kiêng khắt khe. Nhưng trên thực tế, các khuyến nghị về chế độ ăn uống mới nhất cho bệnh gút không khác biệt quá nhiều so với cách ăn uống bình thường. Thậm chí, chế độ ăn này còn khá giống với chế độ ăn Địa Trung Hải, có lợi ích về sức khỏe toàn diện.

Bệnh gút gây đau ở các khớp, có xu hướng tái phát.
Bệnh gút gây đau ở các khớp, có xu hướng tái phát.

Vậy người bệnh gút nên ăn gì, kiêng gì để giảm axit uric máu và hạn chế các cơn đau gút tái phát? 

Tổ chức Thận Quốc gia Hoa Kỳ cho biết, tăng acid uric máu có tỷ lệ mắc bệnh từ 6-8% ở người lớn khỏe mạnh, và 1/3 ở những người lớn bị tăng huyết áp không kiểm soát.

Hiểu Đúng về Gút và Nguyên Tắc Vàng trong Chế Độ Ăn Kiêng

Bệnh gút là dạng viêm khớp phổ biến, ảnh hưởng đến hơn 55 triệu người trên toàn thế giới. Nam giới có nguy cơ mắc bệnh gút cao gấp ba lần so với nữ giới. Tuy nhiên, với phụ nữ sau mãn kinh có nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với trước mãn kinh. Tỷ lệ mắc bệnh gút đã tăng gấp đôi trong ba thập kỷ qua, có thể liên quan đến tỷ lệ béo phì ngày càng tăng.

Bệnh gút bắt đầu từ purin - các hợp chất có trong nhiều loại thực phẩm và trong các tế bào của cơ thể. Khi cơ thể phân giải, purin sẽ thành axit uric. Thông thường, hầu hết axit uric hòa tan trong máu, đi qua thận và được bài tiết, chủ yếu qua nước tiểu và một phần qua phân. Nhưng khi axit uric tích tụ quá nhiều, nó có thể lắng đọng trong các khớp, tạo thành các tinh thể hình kim. Các tinh thể này tích tụ nhiều nhất là ở ngón chân cái, nhưng đôi khi cũng xuất hiện ở mắt cá chân, đầu gối hoặc cổ tay... Những tinh thể này kích hoạt hệ thống miễn dịch, gây ra tình trạng viêm, sưng và đau dữ dội được gọi là cơn gút cấp.

Chế độ ăn ưu tiên nguồn đạm từ thực vật giúp giảm nguy cơ bệnh gút.
Chế độ ăn ưu tiên nguồn đạm từ thực vật giúp giảm nguy cơ bệnh gút.

Mục tiêu của điều trị bệnh gút là ngăn ngừa các đợt bùng phát trong tương lai và theo thời gian, làm tan các tinh thể. Thông thường, việc điều trị sẽ bao gồm dùng thuốc và thay đổi lối sống. Những việc như giảm cân, uống đủ nước được khuyến khích để cải thiện bệnh. 

Chế độ ăn uống cho người bệnh gút đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát axit uric máu và giảm nguy cơ viêm khớp do gút.

Bệnh Gút Nên Ăn Gì Để Kiểm Soát Bệnh?

Chế độ ăn Địa Trung Hải và chế độ ăn DASH (Phương pháp ăn kiêng để ngăn ngừa tăng huyết áp) làm giảm đáng kể nồng độ axit uric. Các chuyên gia cho rằng những chế độ ăn này có hiệu quả vì các yếu tố sau:

  • Chú trọng đến rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt… tất cả thực phẩm đều giàu các chất phytochemical chống viêm.
  • Sản phẩm sữa ít béo, được chứng minh trong các nghiên cứu là có tác dụng làm giảm nồng độ axit uric.
  • Thực phẩm giàu chất xơ giúp hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột, từ đó có thể giúp thận loại bỏ axit uric hiệu quả hơn.
  • Hạn chế ăn thịt đỏ và đường, vì chúng có thể làm tăng nồng độ axit uric.

Ngoài việc kiểm soát thực phẩm giàu purin, người bệnh cũng nên theo dõi chỉ số axit uric định kỳ tại nhà để phát hiện sớm nguy cơ tăng axit uric.

Bên cạnh chế độ ăn uống khoa học, người bệnh gút nên kiểm tra nồng độ axit uric thường xuyên để theo dõi hiệu quả điều trị và phòng ngừa tái phát. Fora 6 Connect là thiết bị đo đa thông số giúp kiểm tra axit uric nhanh chóng ngay tại nhà, đồng thời hỗ trợ đo đường huyết, cholesterol và ketone chỉ với một thiết bị nhỏ gọn. Máy kết nối ứng dụng điện thoại thông minh giúp lưu trữ kết quả, theo dõi chỉ số theo thời gian và hỗ trợ người dùng chủ động quản lý sức khỏe mỗi ngày. Tham khảo ngay máy đo đa thông số Fora 6 Connect que thử axit uric FORA 6.

Thực Phẩm Cần Tiêu Thụ Có Chừng Mực

Một số loại thực phẩm có thể gây ra các đợt bùng phát bệnh gút bằng cách làm tăng nồng độ axit uric. Các loại thực phẩm có nguồn gốc động vật giàu purin.

  • Nội tạng động vật (gan, tim, cật)
  • Thịt đỏ
  • Thịt thú rừng (nai, lợn rừng, bò rừng)
  • Động vật có vỏ, cá hồi, cá tuyết, cá cơm, cá mòi, cá trích..
  • Nước thịt và các loại nước chấm làm từ thịt
  • Đồ uống có cồn. Rượu, đặc biệt là bia và rượu mạnh, có thể cản trở khả năng xử lý axit uric của thận. Nó cũng gây mất nước, điều này có thể gây thêm áp lực lên thận. Do đó, người bệnh cần hạn chế uống rượu bia.
  • Nước ngọt và các thực phẩm chế biến sẵn khác được làm từ siro ngô có hàm lượng fructose cao. Nghiên cứu cho thấy những người tiêu thụ nhiều các sản phẩm này có xu hướng mắc bệnh gút với tỷ lệ cao hơn. Fructose, cũng có trong đường ăn, có thể đẩy nhanh quá trình phân giải purine và làm tăng nồng độ axit uric. Chế độ ăn nhiều đường thúc đẩy tình trạng viêm nhiễm khắp cơ thể, điều này có thể làm trầm trọng thêm phản ứng viêm ở cơn gút cấp..
Cơm gạo lứt thường được chọn cho chế độ ăn lành mạnh.

Cơm gạo lứt thường được chọn cho chế độ ăn lành mạnh.

Không giống như một số dạng viêm khớp khác, bệnh gút có thể kiểm soát tốt nếu điều trị đúng và thay đổi lối sống theo dõi đều dặn. Có rất nhiều phương pháp điều trị tốt cho bệnh gút, và bạn có thể ngăn ngừa các đợt bùng phát bằng cách thay đổi lối sống, dùng thuốc.

Xây Dựng Thực Đơn Cho Người Bệnh Gút Mẫu Khoa Học

Dưới đây là thực đơn cho người bệnh gút trong 7 ngày. Ăn uống theo chế độ tốt cho bệnh gút sẽ giúp giảm sưng và đau khớp, đồng thời ngăn ngừa các cơn gút tái phát.

Xây dựng thực đơn cho người bệnh gút khoa học giúp giảm áp lực lên thận, hỗ trợ đào thải axit uric và hạn chế cơn gút cấp. Dưới đây là thực đơn dành cho người bệnh gút trong 1 tuần.

  • Thứ Hai
    • Bữa sáng: Yến mạch với sữa chua Hy Lạp và 1 nắm tay quả mọng
    • Bữa trưa: Salad với trứng luộc
    • Bữa tối: Mì ống nguyên cám với gà nướng, rau bina, ớt chuông và phô mai ít béo
  • Thứ Ba
    • Bữa sáng: Sinh tố với 1 nắm tay trái mọng, nửa đĩa rau bina, 1 hộp sữa chua ít béo ít đường
    • Bữa trưa: Bánh mì nguyên cám với trứng gà và salad
    • Bữa tối: Gà xào rau củ với cơm gạo lứt
  • Thứ Tư
    • Bữa sáng: cháo yến mạch, sữa chua ít béo ít đường
    • Bữa trưa: đậu gà và rau tươi ăn kèm bánh mì nguyên cám
    • Bữa tối: cá nướng thảo mộc với rau củ và cà chua bi
  • Thứ Năm
      • Bữa sáng: Yến mạch, sữa tươi ít béo không đường
      • Bữa trưa: cá với salad
      • Bữa tối: salad, ức gà, phô mai ít béo
  • Thứ Sáu
    • Bữa sáng: bánh mì nướng, dâu tây
    • Bữa trưa: bánh mì nguyên cám với trứng luộc và salad
    • Bữa tối: đậu phụ xào rau củ với cơm gạo lứt
  • Thứ Bảy
    • Bữa sáng: trứng xào nấm và bí ngòi
    • Bữa trưa: đậu phụ xào và cơm gạo lứt
    • Bữa tối: bánh mì kẹp thịt gà với salad tươi
  • Chủ Nhật
    • Bữa sáng: trứng chiên với rau bina và nấm
    • Bữa trưa: đậu gà và rau tươi, bánh mì nguyên cám
    • Bữa tối: thịt gà – đậu phụ xào, ớt chuông, gạo lứt
Thực đơn lành mạnh ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt, đạm thực vật, sữa ít béo.
Thực đơn lành mạnh ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt, đạm thực vật, sữa ít béo.

Việc duy trì chế độ ăn lành mạnh kết hợp theo dõi axit uric thường xuyên sẽ giúp người bệnh gút kiểm soát bệnh hiệu quả hơn ngay tại nhà. Bệnh gút là một dạng viêm khớp gây đau đột ngột, sưng và viêm các khớp. Chế độ ăn uống phù hợp có thể giúp giảm bớt các triệu chứng của bệnh.

Các loại thực phẩm và đồ uống không tốt cho người bị gút bao gồm thịt đỏ, nội tạng động vật, một số loại cá, nước ép trái cây, nước ngọt có đường và rượu.

Nhiều người mắc bệnh gút có thể thuyên giảm nếu ăn nhiều rau, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt. Bạn nên thử chế độ ăn DASH hoặc chế độ ăn Địa Trung Hải, cùng với các thay đổi lối sống khác như kiểm soát cân nặng và tập thể dục.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Bệnh gút có ăn được trứng không?

Có. Trứng là nguồn protein tuyệt vời và chứa rất ít purin, an toàn cho người bệnh gút.

Người bệnh gút nên uống bao nhiêu nước mỗi ngày?

Nên uống từ 2-3 lít nước mỗi ngày để hỗ trợ thận đào thải axit uric hiệu quả.

Người bệnh gút ăn đậu phụ làm tăng axit uric không?

Không đáng kể. Đậu phụ và các chế phẩm từ đậu nành chứa purin thực vật, ít ảnh hưởng đến nồng độ axit uric hơn so với purin động vật.

Cà phê có tốt cho người bị gút không?

Có, nếu uống điều độ và không thêm nhiều đường hay kem béo. Một số nghiên cứu cho thấy cà phê có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh gút.